Algoritmaların Sihirli Dünyasına Hoşgeldiniz!

Tüm bu gördüğünüz ışıltılı, o büyüleyici çevrenin aslında bir talimatlar dizininden oluştuğunu fark ettiniz mi? Yada başka bir deyişle,

“Sahnenin arkasında çalışan adım adım talimatlardan”

Her zaman bir sonucu olan, her durumda çalışan ve tekerleği yeniden icat etmek zorunda kalmamanızı sağlayacak bir şeyler arıyorsanız,

Algoritmaların sihirli dünyasına hoş geldiniz!

Tüm modern kullanımlarına rağmen algoritmalar binlerce yıllık birikime sahiptir. Algoritma kavramı karşımıza (MÖ.325-MÖ.265) yılları arasında, en büyük ortak böleni bulmak adına “Öklid” algoritması ile girmiş olsa da, bilgisayar ve internetin hayatımıza dahil olmasıyla birlikte algoritma kavramı artık bambaşka bir boyuta dönüşmüş durumda.

Haydi bu byte büyüklüğündeki(!), bu büyüleyici kodlara bir göz atalım;

PageRank Algoritması

1998 yılında California’da iki doktora öğrencisi World Wide Web‘te aradığımızı kolayca bulmak adına, şuan günlük hayatımızda milyarlarca insanın kullandığı o sahne arkasındaki kodlardan birini oluşturdu. —GOOGLE—

Bu bir arama değil, bir sıralama algoritmasıydı. Milyonlarca sayfa arasından, sizin işinize en çok yaracak olanı en üste koyan canlı bir algoritma. Evet, yanlış okumadınız canlı! Her arama yapıldıktan sonra önem derecesi güncellenen canlı bir kod. Üstelik sadece arama yapmanızdan değil, o sayfaya hangi sayfadan bağlandığınızdan bile etkilenen ve en önemlisi de derecesi anbean hesaplanan bir algoritma.

  • 1998 yılında bir çok arama motoru, World Wide Web için oluşturulmuş olsa da Google, PageRank algoritması ile bir fark yaratıp bu sihirli dünyanın en değerli adımlarından birini atmıştır.

Bonus Bilgi

  • Google günümüzde günde ortalama 3,5 milyar arama ile baş ediyor.
  • Şirketin değeri günümüzde 450 milyar dolardan daha fazladır.

Bir garajda çalışan iki öğrenci için fena sonuç değil ha ne dersiniz?

NHS Choices, İngiliz Ulusal Sağlık Sistemi

Organ bağışı ve hastaları arasında, bağışçınızı bulsanız bile karşılaşılan kan ve doku uyuşmazlığı yıllardan beri sistemi yavaşlatarak can ve mal kaybına sebep oluyor. Bu probleme çözüm olarak 2007 yılından beri NHS İngiltere’deki organ bağışçıları ve hastaları birleştirmek adına kullandığı algoritma sayesinde yalnızca 30 dakika içerisinde 200’den fazla eşleştirme yapılabiliyor ve günün sonunda insanlar kendilerini kurtaranın doktorlar olduğunu zannetse de onları kurtaranın; Byte büyüklüğündeki (!) bu sihirli kodlar olması , biraz ironik.

Bonus Bilgi

  • Günümüzde 400’ü aşkın hasta bu sistem sayesinde sağlıklarına kavuşmuş durumdadır.

Algoritmaların Geleceği

Bir makine düşünün ki binlerce insanın verileriyle eğitildikten sonra siz her seçim yaptığınızda algoritma canlı bir organizma gibi öğrenmeye başlasın. Kulağa nasıl geliyor, çılgınca değil mi?

Amacımız, dünyayı bizim gibi algılayan bu sahne arkası kodlarını üretmek!

Doğrudan deneyimle öğrenen algoritmalar!

  • Ek Bilgi
  • 2012 Nobel Ekonomi ödülü bir eşleştirme algoritmasına verilmiştir. Algoritmaya buradan ulaşabilirsiniz.

Sorularınız için bana  “b.boncuk@industryolog.com” adresinden ulaşabilirsiniz.

 Bir sonraki yazımda görüşmek üzere.Esen kalın.