Bildiğiniz İnovasyon Kavramını Unutun

Herkese merhabalar,

İnovasyon kavramını daha önce duymuş olabilirsiniz peki ne anlama gelir? İnovasyon kavramını duydum ama yıkıcı hali nasıl oluyor mu diyorsunuz? İşte bu yazımda sizlere bu sorunun cevabını vereceğim ve yıkıcı inovasyon kavramından bahsedeceğim.

Farklı ve yeni ürün ve fikirler geliştirerek bunları gerçek hayata uygulama işlemine “inovasyon” adı verilir. İnovasyon sayesinde birçok ürün veya hizmet daha iyi seviyelere gelebilir, daha kullanışlı ve işe yarar olabilir. Bu konuda hemfikiriz. Çünkü inovasyon kavramı hayatımızın birçok alanında karşımıza çıkıyor. Ama yıkıcı inovasyon kavramını duyan kişi sayısı inovasyon kelimesine nazaran daha az. 

Var olan bir ürünü geliştirerek belli düşünce kalıplarının dışına çıkma ve farklı kullanım alanlarının yaratılmasıyla birlikte yeni bir ürün ortaya koymaya “yıkıcı(radikal) inovasyon” olarak tanımlanır. Diğer bir açıklamasını da şu şekilde yapabilirim: Daha az kaynaklara sahip olan bir firmanın, ondan daha güçlü ve yerleşik şirkete başarılı bir biçimde meydan okumasıdır. Pazarda yıkıcı bir üstünlük sağlar. Mesela son zamanlarda haberlere bile konu olan Uber’i bu konuya örnek olarak verebiliriz. Taksi olayı uzun zamandır var olan bir hizmetti. Ama Uber’i yaratan kişi veya kişiler alışılmış taksi anlayışını kaldırarak daha iyi hizmet verdiklerini kanıtlamaya çalıştılar.

Yıkıcı inovasyon kavramı ilk olarak 1995 yılında ortaya atılmıştır. Çıktığı andan itibaren özellikle girişimcilik dünyasını derinden etkilemiştir. Ne gibi bir etkiden bahsediyorum? Küçük ölçekli işletmelerde nelerin yapılıp yapılmayacağı fark edilmeye çalışıldı. Büyük şirketlerin iş modellerinde değişikliklerin oluşmasına yol açtı, bu değişikliğe ayak uyduramayan firmalar ise batmanın eşiğine geldi hatta batan firmalar bile oldu. Yani görünen o ki yıkıcı inovasyon gücünü giderek artırıyor. Ve gün geçtikçe daha da geniş kitlelerce duyulmaya devam ediyor.

Başarısızlıklara Neden Olabilir Mi?

Evet, olabilir ama ne şekilde? Örneğin bu kavram yanlış anlaşılmalara sebep olursa yani öğrenilenler yanlış olarak değerlendirilirse ve fikirler yanlış bir temel üzerine kurulursa bir hatanın ve başarısızlığın meydana gelmesi muhtemel bir konudur. Burada yapılması gereken şey öncelikle konuyu doğru bir biçimde anlamak ve neler olabileceği üzerine kafa yormaktır. Konuya bu noktadan yaklaşılırsa daha uygun olur.

Şimdi yıkıcı inovasyona farklı açılardan bakmayı deneyelim. Yıkıcı inovasyonun tüketicilerin satın alma isteğini artırdığı söyleniyor. Bu sayede firmaların ulaşamadığı tüketici kalmamış oluyor. Bunun nedenini açıklamaya çalışacağım. Örnek olarak Unilever’i vermek istiyorum. 1990’lı yıllarda Unilever Brezilya pazarına girmek istiyor. Birkaç araştırma yaptıktan sonra bu pazarın kendi stratejilerine ters düştüğünü görüyorlar. Çünkü bu firma o dönemde toz deterjan pazarında güçlü ve yüksek fiyatlı bir firma. Brezilya pazarında ise müşterilerin çoğunluğu düşük gelirli insanlardan oluşuyor ki bu da ucuz ürünleri tercih edebileceklerini gösteriyor. Bir diğer çakışan nokta da Unilever süpermarketlere dağıtım yapıyor ama Brezilya pazarında yer alan müşterilerin çamaşırlarını nehir kenarında yıkamaları. Çünkü o dönemde ülkedeki dağıtım şebekeleri her yere ulaşmıyordu. Böyle bir pazara girmeyi hangi güçlü şirket ister ki? Unilever istiyor ve hem bu müşterilere hitap edebilecek hem de kendi kalitelerinden ödün vermeyecek bir strateji düşünmeye başlıyorlar. Mevcut iş modelini değiştirmektense yeni bir bölüm kurmaya karar veriyorlar. Bu bölümde üretim maliyetlerini düşürebilmek için basit bir teknoloji kullanılıyor, çamaşır tozu için tek kullanımlık ambalaj hazırlıyorlar. Ayrıca nehirde çamaşır yıkayanlar için de karton kutular yerine plastik poşet tasarlayarak su geçirmeleri engelleniyor. Ve işte yeni bir inovasyon ortaya çıktı bile. Bu şekilde Brezilya pazarına giriyorlar ve büyük bir başarı elde ediyorlar. Onlarla rekabet edemeyen çoğu firmayı yok etmeyi başarıyorlar.

Gördüğünüz gibi yıkıcı inovasyon sadece yüksek teknolojilerle ya da yüksek rakamlarla yapılan bir inovasyon değil. Sadece bunda değil bütün inovasyon çeşitlerinde durum bu şekilde. Önemli olan uygun bir strateji ve fikirle pazara girerek müşteri isteklerini karşılayabilmek. Bir çeşit pazarlama meselesi de denilebilir. Pazara tutunabilecek şekilde bir strateji geliştirerek ilerlemek sağlıklı bir durum olarak karşımıza çıkar.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere.