Bilgisayarın Babası Charles Babbage

Merhabalar,

Bugün sizlere analitik ve diferansiyel hesap makineleriyle günümüz bilgisayarlarının geliştirilmesinde en büyük paya sahip olan bilim adam Charles Babbage’nin kısaca hayatını ve yaptığı icadları anlatacağım.

Mekanik hesap makinesi olan fark makinesinin yaratıcısı olan Babbage, aynı zamanda programlanabilir bilgisayar fikrini ortaya atan ilk bilim adamıdır. Gelin şimdi hep birlikte Babbage’nin hayatına göz atalım.

Charles Babbage Kimdir?

İngiliz matematikçi, analitik filozof ve makine mühendisi olan Charles Babbage, 1971 tarihinde Devonshire’ da doğdu. Zengin bir aileden gelen Babbage, aldığı özel eğitimler sonrasında 1814’de Cambridge’deki St. Peter’s Collage’den mezun oldu. Kendini matematik bilimine adayan Babbage, bu alanda Cambridge’ de çalışmalarına devam etti.

Bilgisayarın İcadı

Tablolarda yapılan hesaplamalardaki dağınıklık ve öngörüsüzlük Babbage’ yi rahatsız etmeye başlamıştı. Bu hataları farketmesini sağlayan en büyük etken ise logaritma tablolarına olan hakimiyetiydi. Ayrıca kendisinden önce gelen Pascal ve Liebniz gibi matematikçilerin hesap makineleri(Bilgisayar önceden hesap makinesi adıyla geçmekteydi.) üzerinde çalışmalarının olması da Babbage’ ye yardımcı olmuştur. 

Babbage bu çalışmaların üstüne kendi çalışmalarını ekleyerek, Sir H. Davy’e 1822 yılında yazdığı bir mektupta hesap makinesinin çalışma prensiplerinden bahsetmiştir. Babbage’ nin yazdığı mektupta bilgisayarın temel işlevi büyük matematiksel işlemleri gerçekleştirmektir.

Fark Makinesi

14 Haziran 1822 yılında Babbage, Royal Astronomi Topluluğu’na sunduğu raporda “fark makinesi” adını verdiği çalışmadan bahsediyordu. Makinenin astronomik ve matematiksel tabloları hesaplama için imkan yarattığına dikkat çekiyordu. Makine polinomları hesaplayabilmek için “fark yöntemi” denilen nümerik bir yöntemi kullanıyordu.

Astronomi topluluğunun bu fikri mantıklı bulması sonucunda devlet Babbage’ ye 1500 pound verdi ve Babbage yanına Joseph Clement adlı bir mühendisi işe alıp, evinin bir odasını yalnızca bu iş için ayırdı.

Babbage 1827 yılında ekonomik olarak zor bir duruma düştü. Ancak bundan dolayı projeyi yarıda bırakmak istemedi. Daha sonra arkadaşları onu Avrupa turuna çıkmaya ikna etti. Avrupa turunda birçok üniversiteyi ve üretim tesislerini gezdi. Turdan geri döndükten sonra çalışmalara tekrar başlayan Babbage’ nin devletin parasını boş işlere harcadığı üzerine dedikodular çıktı. Fakat astronomi topluluğunun Babbage’ ye destek çıkması üzerine tekrardan Babbage’ ye ek ödemeler yapıldı. Bu ek ödemelere rağmen ekonomik olarak kendini düzeltemeyen Babbage projeyi yarıda bırakmak zorunda kaldı.

Analitik Makine

Fark makinesi projesinin yarıda kalmasıyla birlikte Babbage gelişmiş bir hesap makinesi üzerinde düşünmeye başladı. 1833 ve 1842 yılları arasında her türlü hesaplamayı rahatlıkla yapabilecek bir makine yapmakla uğraştı. İlk buluş makinenin çıktısını girdi olarak vermekle başladı. Makineye “kendi kuyruğunu yiyen makine” ismini taktı. Çünkü çıkan çıktıları tekrar girdi olarak kullanılmasıyla hesaplamalar çok daha karmaşık hale geliyordu. Babbage’nin makinenin temel noktalarını çözmesi uzun süre almadı.

Analitik makinenin üzerine çalışmalar devam etti. Hakkında birçok yayın yapıldı. Makine temel akış diyagramını, mantıksal döngüleri içermekteydi. Bu akış diyagramları ve mantıksal döngüler de programlanabilir bilgisayar temelini ortaya atmıştır. Bu yüzden Babbage’ ye bilgisayarın babası denmektedir.

İkinci Fark Makinesi

Charles Babbage 1846’ dan 1849’a kadar fark makinesini yapmak için tekrar girişimde bulundu. Çünkü analitik makine ile uğraşırken epey tecrübe edinmişti.

Eski makinenin tasarımında 20000 parça varken, bu yeni makinenin tasarımında yalnızca 8000 parça vardı. Bu durum Babbage’ nin işini kolaylaştırmıştı fakat Babbage yeni makineyi tamamlamakla uğraşmayıp, yeni makinenin tasarımını yapıp bıraktı.

Yıllar geçtikten sonra 1985-1991 yılları arasında Charles Babbage’ nin 200. doğum gününü kutlamak amacıyla onun tasarladığı Fark Makinesi çizdiği planlara göre yapılmıştır ve kusursuz bir biçimde çalıştırılmıştır.

Charles Babbage’ nin yaptığı bu çalışmalar onun bir çağın temellerini ortaya attığını gösterir. Bu yüzden Babbage, teknolojiye yön veren değil, temelini atan kişidir.

Soru ve görüşleriniz için fduman@industryolog.com adresinden bana ulaşabilirsiniz. Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle, esen kalın..