Bir Çevre Yatırımı: DEMONTAJ

“Geleceğini düşünen, geri dönüştürendir.” sözünden yola çıkarak siz değerli okuyuculara, ürünlerin geri dönüşümüne büyük katkı sağlayan ve tez konum olan “Demontaj” hakkında birtakım bilgiler vermek istiyorum.

Son zamanlarda teknolojinin hızla artması çevre sorunlarını da beraberinde getirmiştir. Bunu gören tüketiciler bilinçlenmeye başlamıştır ve üreticiler ise bu konuyu göz önüne alıp, ürünleri daha çevreci hale getirmeye başlamışlardır. Ancak teknolojik gelişmelerin hızla artması, hızlı moda değişimlerini de birlikte getirmiştir ve çok fazla atık ürünün ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bunun sonucunda ise, ömür sonu gelen ürünler toplatılmaya başlanmış ve demontaj işlemlerine tabi tutulmuştur.

Peki nedir bu “DEMONTAJ”?

Demontaj(Tersine Montaj), bir ürünü oluşturan parçaların sistemli bir şekilde ayrıştırılması işlemine denir. Bu parçaların çıkarılması, geri kazanıma ve çevreyi korumaya yönelik büyük katkılar sağlamaktadır.

Demontaj, geri kazanılabilen ürünleri, gerektiği zaman parçalayarak ya da parçalamadan sadece bileşenlerine ayırma işlemi olarak gerçekleştirilir. Demontaj işlemlerinde, ürün tamamen parçalarına ayrıştırılacaksa tam demontaj, tamamen ayrıştırmayıp sadece bazı parçaları ayrıştırılacaksa kısmi demontaj olarak adlandırılır. Fakat kısmi demontaj yapılacak bir ürünün parçalarına yüksek talep olursa, ürün tamamen demonte edilir. Yani demontaj, bütün geri kazanım aşamalarıyla etkileşim halindedir.

Bir ürünün sökülmesinde 2 tane dikkat edilmesi gereken nokta vardır:

  • Önce değerli parçalar sökülmelidir ve işlem sakıncalı hale geldiğinde sökme işlemi durdurulmalıdır.
  • Birçok parçanın bir kerede sökülmesini sağlayarak demontaj işlemleri verimli hale getirilmelidir.

Demontaj işlemlerinden elde edilen yeniden kullanabilir parçalar tek tek temizlenir, yenileme işlemine tabi tutulup test edilir(kalite kontrolü yapılır) ve tekrardan üretimde kullanılmak üzere parçaların tutulduğu yere gönderilir.

Demontaj işleminde aşağıdaki durumlar amaçlanmaktadır:

  • Diğer parçalara göre daha değerli olan parça ve alt montajların önce sökülmesi.
  • Üretimin durmasından ya da tedariği yapılmayan; ani talep yaratan parçanın önce sökülmesi.
  • Tehlikeli madde(kimyasallar) içeren parçaların önce sökülmesi.
  • Kimyasalları azaltmak amacıyla geri kalan ürünlerin saflığını arttırmak.
  • Atılacak malzeme miktarını azaltmak(Kirliliği kaynağında önleme).
  • Çevreye duyarlı üretim standartlarına ulaşmak.(Çevre dostu ürünler)
  • Sürdürülebilirlik sağlama.(ürün hayat çevrimi)

Demontaj işlemi, teknolojinin gelişmesiyle son zamanlarda elektronik atıklar konusunda da büyük bir öneme sahiptir. Çünkü elektronik aletler daha önceden bozuldukları zaman tamir işlemine tabi tutulurken, şuan ki sistemde yeni ürüne eğilim fazla olduğundan tamir işlemine tabi tutulmadan atılmaktadır. Bunun sonucunda da elektronik atıklar çok ciddi problemlere yol açmaktadır.

Sonuç olarak demontaj, ürünlerin geri dönüştürülmesi ve kazanımı konusunda büyük bir role sahiptir ve popülerliği gitgide artmaktadır, fakat demontaj sistemlerinin işçi, para ve zaman gibi temel kaynakları optimize ederek tasarlanması ve geliştirilmesine dikkat edilmelidir.

“Çevreyi hor gören, geleceği zor görür.” sözünden yola çıkarak, demontajın önemini bir kez daha vurgulamış olalım. Soru ve görüşleriniz için bana fduman@industryolog.com adresinden ulaşabilirsiniz. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere, esen kalın.