Blockchain’i Anlamak

Merhabalar , bu yazımda birçoğumuzun duyduğu ama tam olarak anlayamadığı bitcoin ve blockchain ilişkisini ve blockchain ‘in ne olduğunu anlatacağım.Keyifli okumalar diliyorum…

Ülkemizde daha çok bitcoin olarak biliniyor olsa da altında yatan teknoloji hakkında bilgisi olanlar bir hayli azdır. İnsanlar yalnız bitcoin tarafına odaklanmış ve ve bir yatırım aracı olarak görüyorlar genel olarak. Bitcoin genellikle bir yatırım aracı olarak görülüp kullanılsa da arkasında inanılmaz bir teknoloji var ve biz bunu göz ardı ediyoruz. Aslında bitcoin ile bu kadar güvenli ve sorunsuz işlem yapmamızı sağlayan teknoloji blockchain teknolojisidir. Peki, nedir bu blockchain teknolojisi?

 

Blockchain; blok zinciri manasına gelir. Kelime olarak blok halinde birbirine zincirlenmiş veri altyapıları gibi açıklansa da, en doğru tanımı; güvenli bir ağ üzerinde depolanan Dağıtık Hesap Defteri Teknolojisi’dir (Distrubuted Ledger Technology). Bu teknoloji, hiçbir aracıya(banka, emlakçı, noter…) ihtiyaç duymadan ve aynı zamanda herhangi bir merkezi kuruma/kişiye bağlı olmadan zincirleme bir blok sistemi ile bir bilginin(cv’lerimiz, diplomalarımız, faturalarımız, kamu evraklarımız, banka işlemlerimiz, vb. olabilir. Bu saydıklarım hayal gücümüze bağlı olarak uzatılabilir.) şifreli olarak saklanmasını, devamlılığını ve bu bilgiyi yönetmemizi sağlar.

 

Örnek olarak banka işlemlerinin kaydedildiği bir banka hesap cüzdanı verebiliriz. Eskiden bankada herhangi bir işlem yapmak için defteri yanımızda götürüp işlemleri oraya yazdırıyorduk. Zamanla teknoloji gelişti ve o defterler cep telefonlarımızda banka uygulamaları olarak yerini aldı. Fakat banka hesapları bir merkeze /kişiye bağlıdır ve bilgilerimiz değiştirilebilir, çalınabilir vs. İşte blockchain farkı burada devreye giriyor. Decentralize (merkezi olmayan) sistemi ile bilgiler anında milyonlarca bilgisayarda kopyalanıp belirli protokollerle doğrulanarak bir blok oluşturuluyor ve zincirde yerini alıyor. Böylece çalınma değiştirilme olasılığı tamamen ortadan kalktığı gibi bilgiyi yönetmek bizim elimizde oluyor. Neden çalınamadığını şöylede açıklayabiliriz, mesela bir hırsız sırayla dünyadaki tüm kilitleri açabilir ama blok zincirinin kırılması için hepsinin aynı anda kırılması gerekir ve buda bir hayli imkansız görünüyor. Bu sayede varlıklarımızı burada güvenle depolayıp yönetebiliriz. Peki, kim ne zaman üretmiş bu teknolojiyi?

 

Blockcahin her ne kadar somut olarak karşımıza 2009da bitcoin ile birlikte çıksa da, ilk blok 1990 yılında Satoshi Nakamato tarafından yazılmaya başlanmıştır. Peki, neden 2009, çünkü yazılan blokları geriye dönük olarak ilk kez 2009 da birleştirmeyi başarmıştır. Nakamoto 2010 yılına kadar geliştiricilere ve madencilere yardım edip bitcoin yazılımını geliştiricilere teslim etmiş ve ortadan kaybolmuştur. Satoshi Nakamoto bir lakap olup kim ya da kimler olduğu henüz bilinmiyor. Fakat bir grup insan olması muhtemel çünkü blockcahinde üst düzey kriptografi (kodlama, şifreleme),ekonomi bilgisi, para teorisi, PC teknolojisi ve yazılım bilgisi görmekteyiz. Bunların hepsini bir insanın yapması aklıma pek yatmadı açıkçası.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere…