Bütçe Nedir?

Herkese merhaba,

Bütçe, günlük hayatımızda sıkça duyduğumuz hatta kullandığımız bir kavram. O zaman bu kelimeyi daha yakından tanıyalım. Bir hesap dönemi içindeki tahsilatlar ile harcama tahminini içeren faaliyet planına “bütçe” adı verilir. Tutar olarak da ifade edilir. Yani gerçekleşmesi gereken gelir ve giderleri öngörerek tahminlerinin yapıldığı bir cetveldir. Örneğin, devletin gelecek dönemdeki gelir ve harcamalarını tahmin edip bu harcamaların ne kadarının yapılması gerekeceğini, gelirlerin toplanması için yetki ve izin verir. Bu yüzden hukuksal bir belge niteliği de taşır.

Bütçe denildiği zaman genelde akla devlet bütçesi gelir. Ama devlet bütçesinin dışında birçok yerde kullanılabilir. Örneğin belediyelerin de kendine özgü bütçe durumları bulunur. Aynı zamanda kişilerin ve ailelerin de bütçeleri vardır. Kendinizi düşünerek bu olayı daha kolay bir şekilde anlayabilirsiniz.  

Bütçenin Hazırlanması İçin Gerekenler

Bütçenin hazırlanma aşamaları vardır. Belli bir sıraya göre her bütçe kendi açısından değerlendirilir ve sonrasında sonuca ulaştırılır. Peki her bütçenin ortak özellikleri yok mudur? Örneğin bir bütçe hazırlanırken hangi kıstaslara ihtiyaç duyulur? Gelin şimdi hep beraber bu kıstaslara bakalım.

  1. Gelir ve giderler: Bu kısımlar belirlenmeli ki ne kadar bir bütçeye ihtiyaç duyulduğu sağlam bir şekilde açıklanabilsin. 
  2. Standart gelir ve giderler: Bazı gelir ve giderler standart bir durumdadır yani koşullar ne olursa olsun büyük oranda bir değişikliğe uğramaz. Örneğin kira giderleriniz her ay belli bir miktardadır. Ya da bir makine üretiyorsunuzdur ve her yıl belli miktarda bir şirket tarafından alınıyordur. İşte bu da standart gelir olarak karşımıza çıkar. Yani sabitleşmiştir.
  3. Yatırım projelerinin ilgili bütçe yılına düşen bölümü
  4. Nakit bütçesi
  5. Proforma gelir tablosu ve bilanço
  6. Yapılacak yatırımlar: Yatırımlar firmaya girecek ya da firmadan çıkacak miktarı belirler. Bu nedenle bu yatırımların önceden belirlenmesi firma açısından da olumlu bir özelliğe neden olup bütçeyi avantajlı yönden etkileyen bir kriter olarak karşımıza çıkar. 
  7. Personel ücretleri: Çalışan her personele yıllık ne kadar ücret ayrılır hiç düşündünüz mü? Bu miktarlar belirlenmeden bütçe hazırlanırsa yanlış bir bütçe hazırlanmış olur. Bu da bütün emeklerin boşa gitmesine neden olur.
  8. Aidatlar: Tıpkı apartman aidatları gibi şirketlerin de kendilerine özgü aidatları vardır. Ve bu aidatlar belli dönemde şirketin elinden gider olarak çıkar. Aidatlar da dikkate alınarak bütçe planlaması düzgün bir biçimde oluşturulmalıdır. 

Bütçenin Özellikleri

  • Bu cümlelerden de anlaşıldığı üzere bütçe; bir organizasyonun hedeflerine uygun kaynakları tespit eder. Finansal ve finansal olmayan bakış açılarını içerir.
  • Bir çeşit kanundur. Çünkü bütçe kanununda yer almayan gelir ya da giderler kamu kuruluşları tarafından gerçekleştirilemez.
  • Tahmini rakamları gösteren mali bir plandır.
  • Amaçlara uygun kullanıldığında ekonomik, hukuki, siyasi yönden olumlu sonuçlar yaratır, sorunları çözer. Milli gelir, ekonomik kalkınma gibi konuları çözüme kavuşturur.
  • Önce giderler tespit edilir. Giderler net bir şekilde tespit edildikten sonra onlara uygun bir gelir sağlanır.
  • Bütçe açığı: Giderlere uygun gelir sağlanamadığında bütçe açığı ortaya çıkar. Devlet bütçe açığını kapatabilmek için birkaç yola başvurabilir; vergi oranlarını artırır, yeni vergiler koyar ve daha birçok farklı şeyler yapabilir.

Bu yazımda sizlerle bütçe konusunun şirketler açısından ne anlama geldiğini anlatmaya çalıştım. Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle.