Endüstride Değer Kavramı

“Kendisiyle mücadele eden insan en değerli insandır.” Benim mücadelem bazen okuyarak bazen yazarak olacak…

Yeni evinizde kullanmak üzere bir masaya ihtiyacınız olduğunu düşünelim. Bu masanın enin 50, boyunun da 100 cm ölçüde ve mavi renkte olmasını istiyorsunuz. İstediğiniz özelliklerdeki ürünü firma üretecektir. Fakat üretirken nasıl ürettiği hangi yöntemleri kullandığı firmaya kalır.  Bu isteklerinizin değerle olan ilgisi nedir diye düşünebilirsiniz. Şimdi hep beraber bu düşüncenize aydınlık getirelim.

 

Değer, “bir şeyin değdiği, ona denk diye düşünülen, kabul edilen karşılık” şeklinde bir tanıma sahiptir. Küçük bir  farkla değerin bu tanımını kabul edebiliriz. Bu fark da, endüstride değerin; katma değerli ve katma değersiz iş olarak iyiye ayrılmasıdır. Katma değerli iş, ürüne değer katan işlerdir. Müşterinin talebini oluşturmaktır. Katma değersiz işlerse bu işler dışında kalan ama toplam üretim süresine dahil olan işlerdir. Katma değerli ve katma değersiz işi verdiğimiz örnek üzerinden açıklayalım:

Verdiğimiz masanın siparişi fabrikaya ulaştı ve ilk olarak verdiğimiz ölçülerde kesim yapılması gerekmektedir. Çalışan, parçanın kesimini yaptıktan sonra kesilmiş olan parçayı bir sonraki işlem için 3 metre yürüyerek taşımakta ve çalıştığı yere geri dönmektedir.

Bu işte parçanın kesilmesi katma değerli, çalışanın yürümesi katma değersiz iştir. Müşteri çalışanın ne kadar yürüdüğü ile ilgilenmemektedir. Parçanın istediği ölçülerde kesilmiş olmasıyla ilgilenmektedir. Bu noktada yalınlaştırma yöntemleri uygulanmalı, yerleşim planında değişiklikler yapılarak çalışanın yürüme mesafesi kısaltılmaktadır.

Bu toplam üretim süresinin azalmasını ve hatta uygun düzenlemelerle üretimin artmasını sağlamaktadır.

 

Şimdi kesilen parçanın istediğimiz renge boyanması gerekmektedir. Kesilen parça bir kat boyanmaktadır. Fakat boya tam rengini vermemektedir veya kesilen parçanın tamamı eşit şekilde boyanmamıştır. Bu durumda parçaya bir kat daha boya geçilmektedir.

Evet, masamızın mavi olmasını istemiştik. Parçanın boyanması katma değerli iştir. Fakat ikinci kez boyanması katma değersiz iştir. Bu masayı üretenin iyileştirmesi gereken bir sorundur.

Bir işin aynı ürün üzerinde iki kez yapılması maliyet, iş gücü ve vakit olarak kayıp getirmektedir.

 

O zaman değer için “müşterinin maliyetini karşılamaya razı olduğu tüm işlemlerdir.”  şekilde bir tanım endüstride daha doğru olmaktadır. Ürün üretilirken kaynaklanan verimsizlikler ise müşteriler için “değer” teşkil etmemektedir.

Faydası olması dileğiyle, katma değerli günler dilerim…