Farklı Pazar Türlerinde Fiyatlandırma

Ürün veya hizmeti tüketicilere sunarken belirlememiz gereken bir fiyat çıkar ortaya. Bu fiyatı belirlerken de bir çok kriter değerlendiriz ve araştırmalar yaparız. Bugün anlatacağım yazıda piyasa hareketliliği fiyatlandırma üzerinde nasıl bir rol oynar? Sorusuna cevap bulmaya çalışacağız.

Öncelikle piyasayı rekabet durumlarına göre 3 ‘ ayrılalım. Bunlar; Oligopol, monopol ve tam rekabet. Bu ayrım bilinen en genel ifadesidir.

1- Tam Rekabet Nedir?
Tam rekabette kilit cümlemiz; “çok satıcı- çok alıcıdır.” Bu yüzdendir ki firmalar birbirinden bağımsız hareket edemez ve firmalar ünün için belirlenmiş piyasa fiyatını kabul etmek zorunda kalırlar. Ürünler arasında belli bir kalite ve nitelik farkından söz edilemez. Alıcı ve satıcıların piyasa içine rahatlıkla giriş-çıkış yapabilirler. “açıklık varsayımı” gereği bu piyasada her şey açık ve nettir. Hangi malın nerede ne kadara satıldığı bilgisine rahatlıkla ulaşabilirler.

2-Monopol Nedir?

Monopol veya diğer adıyla tekel; piyasaya hakim olan tek bir  firmanın olması demektir. Bir ürünün veya hizmetin tek bir satıcısı varsa yani talep bir firma tarafından kontrol ediliyorsa “tekel piyasası” olarak adlandırabiliriz. Rakipler olsa da ürünler birbirinden az da olsa farklılık gösterir. Bu sebepten Monopol piyasaya hakim firma, fiyatı tek başına belirleyebilir. Diğer firmalardan tamamen bağımsızdır. Bu anlattıklarıma baktığınızda harika bir piyasa gibi düşünürseniz büyük yanılgıya düşmeniz muhtemel. Çok avantajlı gibi görünse de birçok dezavantaj barındırır.

Bu durumun tam anlaşılması adına bir örnek üzerinden gidelim.

Linyit kömüründe tekel kuruluş olan bir firma, satış fiyatlarını çok yüksek tutamaz çünkü diğer seçenekler hemen devreye girer farklı ürün olsa da sonuç bağlamında kesişecektir. Elektrik enerjisi ve kömür devreye girdiğinde ise dolaylı bir rekabet haline girilecektir.

3-Oligopol Nedir?

Oligopol hakkında hemen aklımıza gelmesi gereken kilit cümle “ az satıcı firmaya karşın çok alıcı “ dır. Ne monopol gibi tek firmadan söz edebiliriz ne de tam rekabetteki gibi aşırıya kaçan bir rakamdan bahsedebiliriz. Oligopol; Beş, altı dev firma ve küçük “uydu firmalardan” oluşur. Bu yüzden oligopol piyasasında faaliyet gösteren firmaların rekabetinin büyük olduğunu söyleyemeyiz. Bu nedenle karar alırken rakiplerini kontrol ederek karar alırlar. Bazen ilk hamle yapan taraf bazen de karşıdakinin hamlesini bekleyerek strateji geliştirebilir. Örneğin; Bir firma fiyat düşürme stratejisi uygulayacaksa diğer firma bu ihtimalleri göz önüne alarak hareket etmelidir.

Oligopol piyasasına örnek verecek olursak en bilinen piyasa maddeler ve doğal kaynaklar olabilir. Petrol, demir-çelik, bakır vb.

Eğer bir ürünü piyasaya sunacaksak fiyatlandırmadan önce bu konuya iyice hakim olmamız gerek ki doğru fiyat ve stratejiyle tüketicinin karşısına çıkabilelim.

Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle.