Jonah Kompleksi Nedir?

 

Merhabalar,

Bir hafta içinde bitirmeniz gereken bir işinizin olduğunu düşünün. Ama bir türlü başlayamıyorsunuz ya da yapmamak için oyalanıyorsunuz, olayın hep negatif yönlerini düşünüyorsunuz. Bunun nedeni ne olabilir; tembellik mi, odaklanma problemi mi? Peki ya Jonah Kompleksi desem…

İstemeden bile olsa sorumluluklardan kaçıyorsanız, iyi giden bir işinizi düşüncelerinizle bile bozuyorsanız bu durumlar sizin kendinizi sabote ettiğiniz anlamına gelir. Jonah kompleksi, başarma ve büyüme ile birlikte gelişen sorumluluk duygusundan kaçış olarak tanımlanır. Bir teoridir ve Maslow tarafından ortaya atılmıştır. Yani bir işi yapabilme kapasiteniz olduğu halde direnip yeteneklerinizi görmezden gelmeniz olarak da açıklanabilir.

photo of man walking on rope tree

PEKİ NASIL ORTAYA ÇIKAR?

Aslında bu durum hepimizde olabilir. Çünkü herkes bir şeyleri başarmayı, o hissi tatmayı ister. Kendi kendini sabote eden kişiler kendilerine iyi gelecek şeylerin farkındadırlar ama o davranışı net bir şekilde gösteremezler. O işi yapamama ihtimalini düşünerek işi bir şekilde baltalarlar. Bunun nedeni hata yapma korkusu olabilir. Sorun şu ki potansiyelimiz dahilinde bir işi başardığımızda diğer insanlardan farklı olacağımızı ya da bunlar gerçekleştikçe yalnız kalacağımızı düşünüyoruz ve diğerleri tarafından egoist görünmekten kaçınıyoruz. Bu da sorumluluklardan kaçıp “ya yapamazsam, ya istediğim gibi olmazsa” düşüncesini ortaya çıkarıyor ve korkunun oluşmasına neden oluyor. “İnsanlar hakkımda ne düşünür” diyerek oluşan bu duygu birçok yolun tıkanmasına sebep oluyor. Aynı şekilde “ben bunu hak etmiyorum, başkası daha iyi bir şekilde yapar” diye bırakılan işler de bu duruma örnek verilebilir. Çünkü bu durum ortaya çıktığında da insan yapabileceği şeyleri görmezden gelip kendini kısıtlıyor, kendisine bir şans vermekten kaçınıyor.

woman wearing knit cap walking on white bridge between trees during daytime

Korktuğumuz şey başarısızlık da olabilir başarı da. Çoğu zaman insanların başarısızlıktan korktuğunu düşünürüz, peki ya başarıdan korkuyorlarsa? Bir şirkette çalışıyorsunuz diyelim. Patronunuz size bir görev veriyor ve bunu yapabilirseniz terfi vereceğini söylüyor. Terfi demek daha fazla sorumluluk, daha fazla iş yükü de demektir. Bunları düşünüp işi yapabildiğiniz halde yapamamış gibi gösterip sorumluluktan kaçıyorsanız aslında başarıdan kaçmış olursunuz. Ya da ben başarılı olursam çevremdeki insanlar beni sevmez diye de düşünebilirsiniz. Çünkü bunlar başa gelebilecek sebepler arasında ve yaşanma ihtimali olan durumlar.

Ve meydana gelen korkuyla kendimizi sabote ediyoruz. Bu düşünceler zihnimizde var olduğu sürece de yapabileceğimizden daha düşük performans sergiliyoruz ve kendi kendimizi yanlış yerlere sürüklüyoruz. Bunu düşünmeyin demiyorum çünkü bu düşünce her durumda var olur, burada önemli olan şey kendinizi kısıtlama durumuna götürecek derecede abartmamanız. Onu yaptığınız sürece kendinize haksızlık etmiş olursunuz ve olmak istediğiniz yerin çok uzağında olursunuz. Bu duyguya kapılan bir kişi kalabalıktan uzak, kendi halinde bir yaşam sürme duygusu ile yaşar.

Bu duygu herkesin başına gelebilir, ünlülerin hayatı incelendiğinde özellikle rock starların bu tür sabote edici davranışları görülmüştür. Örneğin Kurt Cobain hayatı boyunca değersizlik duygusu ile başa çıkmaya çalıştığı görülür.

kurt cobain ile ilgili görsel sonucu

 Jonah Kompleksinden Nasıl Kurtulunur derseniz;

Böyle bir kompleks yaşayan insanlara hayal kurulması öneriliyor çünkü hayaller kendimizi ileride nasıl görmek istiyorsak ona göre şekillenir. Ve düşüncelerin değişmeye çalıştırılması önemli bir kriter. Hayalinizin büyük olup olmaması durumuna göre kendinizi sabote ettiğinizin farkına varabilirsiniz. Uzmanlara göre Jonah Kompleksi’ne sahip insanlar hayal kurarken kendilerini utangaç hissederler ve gergin olurlar. İşte bu da kendini kısıtlamanın engeli olarak karşısına çıkar. Böyle bir problemi olduğunu düşünen kişiler bunu sonlandırmak için bir şekilde harekete geçmeli ve çevresindeki insanlardan yardım almalı çünkü bunları yaptığında onlar için olumlu bir duruma dönüşür.

Yine de en büyük destekçimiz kendimiziz. Ne olursa olsun önce kendimizi kabullenmemiz gerekir. Ancak bu şekilde değişim yaşayabiliriz. Evet, ben değerliyim ve istediğim şeyi yapabilirim. Bunun için her zaman elimden gelenin de fazlasını yapacağım.

Her gün yeni şeyler için uğraştığınız güzel günlere.