Kalite Memnuniyet Ölçümü : AQL Yöntemi

Kalite, insanların ve sistemleri hata yapmama ve mükemmele ulaşma gerçeğinden ortaya çıkan bir kavramadır. Bir işletmede kalite herkesin işidir. Müşteri taleplerine karşılık vermek, işletmenin bütün birimleri ve iş görenlere yayarak toplam kalite yönetimini gerçekleştirmek kalite anlayışı ile mümkün olacaktır.

Müşteri memnuniyetini oluşturmak ve toplam kalite standardında ürün üretmek için bazı kalite ölçüm araçları vardır. Bu araçlar sayesinde alıcı tarafından tolere edilen kalitesizlik seviyesi ölçülür ve ürünün müşteriye ulaşıp ulaşmayacağı belirlenir. AQL işte bu kalite seviyesinin belirlemede en çok tercih edilen yöntemlerden biridir.

Ayrıntılı olarak inceleyelim.

AQL (Acceptable Quality Level ), Kabul Edilebilir Hata Seviyesi anlamına gelmektedir. Tüm ürün siparişinin müşterinin şartnamelerini karşılayıp karşılamadığını bulmak için bir üretim emri numunesinin ölçümünde yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Bu durumda müşteri partiyi kabul ya da reddetmek için bilinçli bir karar verecek verilere sahip olmaktadır.

Kalite seviyesini belirlemede kullanılan birçok yöntem var demiştik. Peki neden AQL tercih edilmelidir?

Bir müşterinin üreticiden tedarik etmek istediği bir parti ürünün kalitesinden emin olabilmesi için;

  1. 100% Kontrol ile iş gücü maliyetlerini göz önüne aldığımızda sıklıkla kullanılan bir yöntem olmayıp, ürün adedi az ve katma değeri yüksek olan ürünlerde tercih edilir.
  2. Örnekleme Yoluyla Kontrol, müşteri tarafından maliyet ve kabul edilebilir risk oluşturduğu için en çok tercih edilen yöntemdir.
  3. Üretici Kontrolü ise, müşteri tarafından büyük risk oluşturmaktadır.

Bahsedilen Risk- Maliyet ilişkisi aşağıdaki tabloda daha net bir şekilde açıklanmıştır.

Tabloda görüldüğü gibi optimum Risk ve Maliyeti yöneterek ürün kontrolünü sağlamak için AQL kullanılmaktadır.

AQL Tablosu:

Doğru numune boyu ve kabul numarasını belirlemek için AQL tablolarından faydalanılmaktadır.

Örnekleme adetlerinin gösterildiği Tablo A’da  I,II,III seviyeleri İndirgenmiş, Normal ve Sıkı Kontrol seviyelerini gösterirken S1,S2,S3 ve S4 ise Özel Örnekleme Seviyelerini gösterir.

Tablo B’de ise seçilen örnekleme adetlerine göre belirlenmiş olan hata adeti sınırları gösterilmektedir.

Ac (Accept) : Kabul Edilebilir Hata Adeti

Re (Reject) : Red Edilen Hata Adeti

Uygulama üzerinde inceleyecek olursak;

Ürün adeti 1000, Normal Seviyede (II) ve AQL ‘i ise 1.0 olna bir parti üründen kabul ve red seviyelerini bulalım.

Öncelikle Tablo A’dan adet ve seviye sütunlarının kesişimini tespit edelim.

Görüldüğü gibi 1000 adet ürün içerisinde normal seviyede J harfini kestiğini görüyoruz.

Şimdi de Tablo B’de örneklem adeti ile AQL 1.0 ‘ın kesişiminden kabul ve red adetlerini bulalım.

J = 80 Örneklem Adeti

Kesişim sonucu Ac = 2 ve Re = 3 olarak bulunmuştur.

Tablomuzda da görüldüğü 1000 adetlik bir parti içerisinde 80 Örneklem Adeti ve 2 Kabul Edilebilir Hata Adeti elde edilmiştir. Hata adeti 3 olduğu zaman (Re =3) bu partinin red edilmesi gerekmektedir.

Kalite en başta belirttiğimiz gibi herkesin işidir. Müşteri memnuniyeti ürünlerin kalite seviyesine göre belirlenir. Doğru yöntem ve araçlar ile belirleyip ve gerekli iyileştirmeleri yaptığımız zaman Toplam Kalite ve Müşteri Memnuniyetini sağlamış oluruz.

Kalite tesadüf değil, daima akıllı bir gayretin sonucudur. (John Ruskin)

Görüşmek üzere…