Kriptoloji ve Kriptografi

Merhabalar. Bu yazımda kriptoloji kavramından ve gelişiminden bahsedeceğim. Kriptografi nedir, ne amaçla kullanılır sorularının cevabı ve film önerisi için haydi başlayalım.

Kriptoloji iletişimde gizlilik bilimidir diyebiliriz. Kriptoloji, haberleşmede veri güvenliğini sağlayan kripto cihazlarını, bu cihazlarda kullanılan algoritmaların güvenilirliğini araştıran, matematik bazlı elektrik ve elektronik mühendisliği, bilgisayar bilimleri, bilgisayar mühendisliği, istatistik ve fizik bölümlerini ilgilendiren disiplinlerarası bir alandır.,

Kriptografi ise Türkçe’de şifreleme olarak geçmektedir. Haberleşme ve işlemlerin gizliliğini sağlamak için kullanılan matematiksel tekniklerin bütünüdür. Kriptanaliz, şifrelenmiş, anlamsız bir metinden doğru metni bulma yöntemidir. Kriptoloji, kriptografi ve kriptanalizi kapsamaktadır.

Şifreleme, çok eski tarihlerden ortaya çıkmış ve halen günümüzde de güvenli veri iletişimini sağlayan çeşitli algoritma ve çalışmaları kapsamaktadır. Şu şekilde düşünebiliriz. Bir veya birden fazla kişi yazdıklarının başka kimseler tarafından bulunsa bile anlaşılmamasını istiyorsa kriptografiyi kullanarak bunu sağlayabilir. Özellikle günümüz teknolojisini ele alırsak, en basitinden iki kişi arasındaki mailleşmenin güvenilirliğinden emin olmak için bu algoritmalardan faydalanmak en iyi yoldur.

Kriptografi temelini oluşturan kavramlar şunlardır:

Gizlilik: Bilgi istenmeyen kişiler tarafından anlaşılmamalıdır.

Bütünlük: Bilginin iletimi sırasında hiç değiştirilmediği doğrulanmalıdır.

Kimlik Denetimi: Gönderici ve alıcı birbirlerinin kimliklerini doğrulamalıdır.

İnkar Edememe: Gönderici bilgiyi gönderdiğini ve alıcı bilgiyi aldığını inkar edememelidir.

Elektronik ortama geçiş ve verilerin depolanmasıyla birlikte bilgi güvenliğinin önemi büyük ölçüde artmıştır. Kriptografik algoritmaların kullanıldığı alanlar, çok geniş olmakla birlikte ihtiyaca yönelik olarak farklılık göstermektedir. Örneğin, kredi kartları, akıllı kartlar, uydu alıcıları, internet bankacılığı, e-ticaret, telefon görüşmeleri vs.

 

 

Film afişinde örneği gösterilen “Bombe” makinesi / Enigma makinesi

İlerleyen yazılarımda birer birer şifreleme algoritmalarını ayrıntılı olarak inceleyeceğiz. Konuyla ilgili film önerisinde bulunmam gerekirse “The Imitation Game” filmini kesinlikle izlemelisiniz. Film, 2. Dünya Savaşı sırasında Arthur Scherbius tarafından icat edilmiş ve Nazi Almanyası tarafından gizli mesajların şifrelenmesi ve tekrar çözülmesi amacı ile kullanılan bir şifre makinesi olan Enigma’nın bilgisayar biliminin kurucusu sayılan Alan Turing ve ekibi tarafından çözülme sürecini anlatmaktadır.

Bu yazımda Şifrelemede Kaotik Sistemin Kullanılması adlı yüksek lisans tezinden, Kriptoloji ve Uygulama Alanları: Açık Anahtar Altyapısı ve Kayıtlı Elektronik Posta adlı makaleden yararlandım. Orjinalinden incelemek isterseniz linkleri bıraktım. Herhangi bir konuda benimle bbaydar@industryolog.com adresinden iletişime geçebilirsiniz. İlginizi çekecek bir başka yazıda görüşmek üzere…