Maliyet Yönetimi

Herkese merhabalar,

Maliyet her şirket için önemli konulardan birisidir. Bunu hepimiz biliriz ama maliyet tam olarak ne anlama gelir?

Bir malın üretilmesi için harcanan üretim faktörleri toplamına “maliyet” adı verilir. Bu tanımdan yola çıkarak giderin üretim ile ilgili kısmına maliyet diyebiliriz. Bir bilgisayar üretildi diyelim, üretim aşamasından sonra bir de pazarlama ile ürün pazara giriş yapıp tanınacak. İşte ürünün üretilme aşamasından pazarlama aşamasına kadar gelen bütün süreçlerde meydana gelen giderler maliyettir. Bu nedenle bir üretim faktörü harcamasının maliyet sayılabilmesi için para ile ifade edilecek bir değerinin olması gerekir. Örneğin üretimde yer alan işgücünü ele alalım. Her aşamada belirli işçiler belli yerlerde görev alır, çalışmaya başlar. Makinenin kurulumu yapılır, biri makineyi çalıştırır, başka bir işçi üretim planlama sürecinde yer alır, belli bir görev dağılımı vardır. İşçiler de payına düşen parayı üretimden sonra alırlar. İşte bu da gider olduğu için maliyettir.

Maliyet yönetimi; mali işler bölümünün etkin ve doğru veri, belge kullanmasını sağlayabilmek için mali tablo, finansal sistem, maliyet analizi gibi teknikleri kullanarak işleri optimal bir biçimde yapmayı sağlamaktır. Aynı zamanda şirketin parasal anlamda günün şartlarına uyarak, daha güçlü ve yeni metotlara uygun yönetilmesini sağlayarak şirketin etkinliğini artırmak için de kullanılır. Örneğin bir işletmenin ürün ya da hizmetlerini geliştirmek amacıyla yapılan planlamalar, ölçümler ve kullanılan teknikler de bir çeşit maliyet yönetimidir. Planlama, yapım, tasarım gibi süreçlerde yer alabilir. Müşteri için ne ifade ettiğine gelecek olursam; örneğin müşteri segmentasyonu yaparak her müşterinin tarzı ve isteğine göre o müşteriye özel değerler ortaya çıkarmayı amaçlar. Bu sayede müşterinin kendini özel hissetmesine fırsat verilir. Mesela benim bir kalemden beklentim renginin istediğim gibi olmasıyken size göre görüntüsü ön planda olabilir. her müşterinin isteme tarzları dikkate alınarak o müşteriye uygun yapılan bir tasarım her zaman daha büyük ilgi uyandırır. Kendi isteklerine değer veren bir şirketi kim seçmek istemez ki? İşte bu opsiyon, standart üretimden daha iyi maliyetlerin yaratılmasını sağlayarak daha fazla satış ve daha iyi hizmet anlayışını ve memnuniyeti beraberinde getiriyor.

Her müşteriye özel bir ürün ya da hizmet belirlemek her zaman kolay mıdır ya da yapılabilir mi?

Bu aşama birtakım karmaşıklıkları beraberinde getirebilir. Çünkü her kesimin isteği birbirinden farklıdır ve müşteri sayısı da fazlaysa bu, şirketler için maliyet olarak ele alınır. Karmaşıklık iyi yönetilmediği sürece rekabet etme imkanı olmaz. Ama biz maliyetleri azaltmak istiyorduk, o zaman ne yapacağız? Eğer bir getiri varsa bu karışıklığa katlanılabilir ama herhangi bir getiri yoksa ya da gelirler maliyeti karşılamaya yetmiyorsa bu durum o şirket için yük olur ve şirket zaman geçtikçe zorlanmaya başlar. Şirket stratejileri uygun bir şekilde yapılırsa karışıklık yönetilebilir. Bu tarz durumlara da dikkat edilmesi gerekir.

Konuyu kısaca özetleyeyim. Maliyet yönetimi stratejik alınan kararlardan oluşur. Önce maliyeti oluşturan kök nedenlere inilip yönetilmesi gereken bir meseledir. Ancak o şekilde net olarak ne yapılacağı belirlenebilir. Şirketin performansı da bu noktada önemli hale gelir. Performans durumu da belli aralıklarla takip edilerek sürecin tamamlanması sağlanmalıdır. Böylece istenen aşamaya ulaşılabilir.

Bir sonraki yazıda görüşmek üzere. Hoşça kalın.