Malzeme Aktarma Sistemleri

Merhabalar. Bu yazımda malzeme aktarma ve taşıma sistemlerini ele alacağım. Tesis yerleşimi ve malzeme aktarma sistem tasarımı birbirinden ayrılamaz. Özellikle yeni bir tesis kurulması düşünüldüğünde bu faaliyetler birlikte ele alınmalıdır.

Malzeme aktarma faaliyetleri;

İşçiliğin %25’i

Tesis alanının %55’i

Üretim süresinin 87%’sini kapsamaktadır.

Toplam üretim maliyetlerinin %15-%70 malzeme aktarma maliyetleridir.

Malzeme aktarma; malzeme hareket ettirme, depolama, koruma ve kontrol etme bilim ve sanatıdır. Tesis Planlaması, akış yollarının belirlenmesini gerektirir, sistem, parça-hareketli kaynaklar-atıkların akışını kontrol etmelidir, bölüm içi ve bölümler arası akışı kapsar.

Malzeme Aktarma Tanımları

DOĞRU MİKTAR

  • Ne kadar stok gerekiyor?
  • Hiç stok tutulmasın
  • Çekme tipi malzeme akışı benimsensin

DOĞRU MALZEME

  • Parça numaralama sistemi
  • Kesin tanımlama sistemleri
  • Parça numaralandırma sisteminin basitleştirilmesi

DOĞRU KONUMDA

  • En yüksek kalitede – hasar görmemesi
  • Boyalı mı, boyasız mı?
  • Paketlenmiş mi, paketlenmemiş mi?

DOĞRU SIRALAMA

  • İşlemdeki gereksiz aşamaların ortadan kaldırılması ve geriye kalanların da iyileştirilmesi

DOĞRU KONUMLAMA

  • Destekleme – konumlandırmayı tekrar etmek
  • Genellikle tasarımın değiştirilmesi ile iyileştirilebilir

DOĞRU YER

  • Geçici konumlandırmadan kaçının (yeniden taşıma gerektirir)
  • Malzemeyi işçi için “altın bölge” olarak tanımlanan bölgeye konumlandırılır.

DOĞRU ZAMAN

  • Daha erken ya da geç değil tam zamanında

DOĞRU MALİYET

  • Malzeme aktarma maliyetini en küçüklemek yerine, toplam karı en büyüklemeyi hedefleyin
  • Ürün fonksiyonelliği, ürün ya da hizmet kalitesi, süre ve maliyeti rekabetin temelidir.

 

Malzeme aktarma sistemleri ürünün gerek fabrika içi gerek fabrika dışı taşınmasını kapsar. Bunun için birçok ekipman ve alet kullanılır:

Konveyörler: Sabit yolda, belli 2 nokta arası, orta-yüksek sayıda, birbirine yakın boyut ve ağırlıkta parçaları taşıyan ekipmandır. Konumlandırma kolaylığı da sağlarlar. Portatifleri de vardır.

 

Vinçler: Belirli bir alanda değişik yükleri aralıklı olarak aktarmak üzere tavana tutturulmuş raylar üzerinde hareket eden aktarma sistemleridir. Temel fonksiyonu yük transferidir.

Forkliftler: Forkliftlerin yük kaldırma kapasiteleri 1-40 tondur. Genelde yük kaldırma yükseklikleri 3-7 metredir. Özel maksatlarla 8-9 metreye yük kaldıran modelleri vardır. Direksiyon donanımı, arka lastiklere kumanda eder ve dönme işlemi arka tekerleklerle yapılır. Özellikle kaldırma ve istif için dizayn edildiklerinden forkliftlerin uzak yerlere yük taşınması mümkün değildir. Kapalı alanlarda 4-8 km/saat, açık alanlarda ise 10-15 km/saat hızda kullanılabilir.

AGV: Malzeme taşıma sistemleri arasında en fazla teknolojik gelişmeler otomatik yönlendirmeli araçlar (OYA) üzerinde yoğunlaşmıştır. OYA’lar birim yükü dışarıdan gelen rehber sinyaller vasıtasıyla bir yerden başka bir yere taşıyan sürücüsüz araçlardır. Bu araçlar sahip oldukları esneklik özellikleri ile günümüzde hizmet sektöründen üretim sektörüne birçok alanda kullanılabilmektedir.

 

Yeni bir malzeme aktarma sistemi tasarlanmasında ya da mevcut

sistemin iyileştirilmesinde, altı aşamalı mühendislik tasarım aşaması kullanılır:

1) Malzeme aktarma sisteminin amaçlarını ve kapsamını tanımlayın.

2) Malzeme için, taşıma, stoklama, koruma ve kontrol gereksinimlerini

analiz edin.

3) Malzeme aktarma sistem gereksinimleri için alternatif tasarımlar

geliştirin.

4) Alternatif tasarımları karşılaştırın.

5) Tercih edilen tasarımı seçin.

6) Tasarımı uygulayın.

Malzeme aktarma sistemlerinin belki de en önemli görevi verimi artırmaktır. Taşıma ile geçen boş süreyi azaltmaktır. İyi tasarlanmış bir malzeme aktarma sistemi, üretimdeki kaliteyi ve hızı artırır ve şirketi birçok maliyetten kurtarır.

Okuduğunuz için teşekkürler. Diğer yazıda görüşmek üzere.