Mühendislik Ekonomisi

Merhabalar,

Ekonomi deyince aklına ne geliyor? Para? Borsa? Faiz ya da daha farklı şeyler… Peki ya mühendislik ekonomisi kavramının sizde oluşturduğu etki nedir?

İnsan ihtiyaçlarını karşılamak, içinde bulunulan maddi şartları düzeltmek ve mevcut kaynaklardan daha iyi bir şekilde faydalanmayı sağlayan bilim dalına “ekonomi” denir. Mühendislik ekonomisi de sınırlı kaynakları kullanarak ihtiyaç duyulan bilgileri toplar, optimum seçimi analizler ışığında tespit eden ekonomi bilimidir. Bu dersin verilme amacı; öğrencilerin karşılaştığı problemleri doğru şekilde analiz edebilmesi, karlılık ölçütü ile kıyaslamasını sağlamaktır. Mühendislik ve teknik projeleri ilgilendiren analizler içerir. Yani alternatifler içerisinden ekonomik açıdan uygun olanı seçmeyi sağlayan bir yaklaşımdır. Bunun için tahmin etme, formüle etme ve değerlendirme işlemleri uygulanır. Örneğin fabrika için yeni bir ekipman alınacaksa önce fikir belirlenir sonrasında ürün tasarımı ve planı yapılır. Üretim departmanında kesme makinesi eksiği varsa bu problemi çözmek için kısıtlardan faydalanmak gerekir. Bir makine almak gerekli ama ne şekilde temin edilecek, hangi marka kullanılacak, ne kadarlık bir maliyeti olmalı? İşte bu sorular birtakım karar verme süreçlerini beraberinde getiriyor.

Mühendislik ekonomisi neden gereklidir?

Mühendislik ekonomisi, ekonomik karşılaştırma sürecini basitleştiren matematiksel tekniklerin birleşimidir. Mühendislerin verdiği kararlar ile finansal kaynakların nasıl kullanılacağı tayin edilir. Örneğin yeni bir ürün geliştirilecekse ya da üretilecekse ekipmanların uygun olup olmadığı kontrol edilir. Eğer uygun değilse yeni makineler temin edilmeye çalışılır. O ürün için mevcut düzen kontrolü yapılır. Hatta gerekirse yeni bir üretim hattı eklenir. Analiz sonucu bir karara varılması için gerekli bir alandır. Sistematik bir yaklaşımı vardır, bu da karar verme aşamalarında yarar sağlar. Bu da karar destek aracı olmasını açıklar.

Örneğin büyük ölçekli projeler büyük yatırım gerektirir. Gelir ve gider akışlarını düzenli bir şekilde belirlemek önemli hale gelir. Bu aşamada mühendislik ekonomisi önemli bir yapı olarak karşımıza çıkar. Alternatiflerin neler olacağını, ne şekilde ilerleyebileceğini bu şekilde daha rahat görebiliriz.

Karar Verme Aşamaları

  1. Problem tanımlanır. İlk aşama olması beraberinde zorluğu da getirebilir. Çünkü problem uygun bir şekilde tanımlanamazsa sonraki adımlar da doğru olmayabilir. Bu da sorunu daha büyük bir hale getirir. 
  2. Hedefler tanımlanır.
  3. Belirlenen konuyla ilgili gerekli bilgiler toplanır.
  4. Toplanan bilgiler sonucunda alternatifler tanımlanır ve bu alternatiflere uygun tahminler yapılır.
  5. Karar verme kriterleri seçilir. Hangi tahminler hangi karara göre, ne şekilde seçilecek ve hangi amaçlar doğrultusunda ilerlenecek gibi kriterlerin belirlendiği aşamadır. 
  6. Optimal seçenek belirlenir. Çünkü bulmak istediğimiz sonuç bizim için en iyi sonuç olmalı ki amacımıza ulaşabilelim. 
  7. Bunların sonucunda karar uygulanır ve sonuçlar izlenir. Eğer sonuç olumlu değilse bir aşamada yanlışlık yapılmış olabilir, bu yüzden adımlar kontrol edilerek tekrar edilmelidir.

Bu aşamada çalışmalarda satın alma maliyeti, varlığın ömrü, işletme maliyeti, verim oranı gibi kavramlar ortaya çıkar. Bu parametreleri başka bir yazımda anlatacağım. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere. Hoşça kalın.