Öncelik Kuralları İle İş İstasyonu Düzeyinde Çizelgeleme

Herkese merhaba,

Bugün sizlere öncelik kuralları ile iş istasyonu düzeyinde çizelgelemeyi anlatacağım ve bu konunun bir örnek yardımıyla pekişmesini sağlayacağım.

Önceki yazılarımda da bahsettiğim gibi işler belli bir sıraya göre yapılmaktadır. Bu yüzden iş istasyonları için çizelgelemede iş istasyonu içerisinde işlerin sırasının ve hangi işlemin hangi istasyonda yapılacağının belirlenmesi gerekmektedir.

İş istasyonu düzeyinde çizelgelemede işlerin sıralanması işlemi yapılırken öncelik kurallarından yararlanılmaktadır. Bunlar;

İlk Gelene İlk Hizmet Verme(FCFS): İşler istasyonlara geliş sıralarına göre atanmaktadır. İlk gelen iş ilk sırada yapılmaktadır. Yani tüm müşteriler bu öncelik kuralına göre eşit düzeydedir.

En Kısa İşlem Süresi(SPT): İstasyonlara gelen işler içerisinden en kısa işlem süresine sahip olan iş, ilk sırada yapılmaktadır. Bu öncelik kuralına göre tamamlanma zamanı minimize edilmektedir.

En Uzun İşlem Süresi(LPT): SPT’ nin tam tersi bir durum söz konusudur. İstasyonlara gelen işler içerisinden en uzun işlem süresine sahip olan iş, ilk sırada yapılmaktadır. LPT öncelik kuralı sayesinde yayılma zamanı minimize edilmektedir.

En Erken Teslim Tarihi(EDD): Burada öncelik sırası teslim tarihi en erken olan işe ilk hizmeti vermektir. Bu öncelik kuralında geciken iş sayısı minimize edilmektedir.

Kritik Oran(CR): Bu yöntemde her bir iş için teslim tarihinden geriye kalan zamanın işlem süresine oranlanmasıyla belli değerler elde edilir. Bu oranlar içinden değeri en küçük olan iş ilk önceliğe sahiptir. CR<1 ise sipariş, geriden gelmektedir. Bu öncelik kuralı sayesinde geciken iş sayısı minimize edilmektedir.

Şimdi bu öncelik kurallarını daha iyi pekiştirmek için bir örnek yapalım:

Yukarıda verilen işlere göre FCFS, SPT, LPT ve EDD kurallarını uygulayalım.(Tüm işler için geliş zamanı(rj)=0’ dır ve verilen zamanlar gün cinsindendir.)

FCFS kuralına göre:

Sıralama: 1-2-3-4-5-6

Ortalama Tamamlanma Zamanı=Toplam Akış Zamanı/İş Sayısı=141/6=23,5 gün

Kaynak Kullanım Oranı(%)=Toplam İşlem Zamanı/Toplam Akış Zamanı=41/141=%29,08

Sistemdeki Ortalama İş Sayısı=Toplam Akış Zamanı/Toplam İşlem Zamanı=141/41=3,44 iş

Ortalama Gecikme=Toplam İş Gecikmesi/İş Sayısı=43/6=7,17 gün

SPT kuralına göre:

Sıralama: 2-3-6-4-1-5

Ortalama Tamamlanma Zamanı=Toplam Akış Zamanı/İş Sayısı=116/6=19,33 gün

Kaynak Kullanım Oranı(%)=Toplam İşlem Zamanı/Toplam Akış Zamanı=41/116=%35,35

Sistemdeki Ortalama İş Sayısı=Toplam Akış Zamanı/Toplam İşlem Zamanı=116/41=2,83 iş

Ortalama Gecikme=Toplam İş Gecikmesi/İş Sayısı=37/6=6,17 gün

LPT kuralına göre:

Sıralama: 5-1-4-6-3-2

Ortalama Tamamlanma Zamanı=Toplam Akış Zamanı/İş Sayısı=171/6=28,5 gün

Kaynak Kullanım Oranı(%)=Toplam İşlem Zamanı/Toplam Akış Zamanı=41/171=%23,98

Sistemdeki Ortalama İş Sayısı=Toplam Akış Zamanı/Toplam İşlem Zamanı=171/41=4,17 iş

Ortalama Gecikme=Toplam İş Gecikmesi/İş Sayısı=78/6=13 gün

EDD kuralına göre:

Sıralama: 2-3-1-5-4-6

Ortalama Tamamlanma Zamanı=Toplam Akış Zamanı/İş Sayısı=130/6=21,67 gün

Kaynak Kullanım Oranı(%)=Toplam İşlem Zamanı/Toplam Akış Zamanı=41/130=%31,5

Sistemdeki Ortalama İş Sayısı=Toplam Akış Zamanı/Toplam İşlem Zamanı=130/41=3,17 iş

Ortalama Gecikme=Toplam İş Gecikmesi/İş Sayısı=32/6=5,33 gün

Sonuçları özetleyecek olursak;

SPT kuralı, tamamlanma zamanını ve sistemdeki iş sayısını azaltmada bunların yanı sıra kaynak kullanımı bakımından da etkili bir yöntemdir. EDD kuralı ise geciken iş sayısını azaltmada kullanılan etkili bir yöntemdir.

Bu örnekle birlikte yazımızın sonuna gelmiş bulunmaktayız. Soru ve görüşleriniz için bana fduman@industryolog.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Saygı ve sevgilerimle, bir sonraki yazımda görüşmek üzere..