Pazarlama ve Pazarlamanın 4 Karması           

Herkese merhaba,

bu yazımda pazarlamadan ve pazarlamayı oluşturan 4 ana unsurdan bahsetmek istedim. Teknolojinin hızla geliştiği bu dönemde artık üretilen ürünü veya hizmeti alıcılara duyurmak eskiye göre daha da kolaylaştı. 

Peki pazarlama nedir? Toplum gözünde üretilen çıktının daha fiyakalı gösterilerek, alıcıyı çeşitli yollarla ikna ederek satışın yapılması olarak görülür. Pazarlama; müşteriler, paydaşlar ve genelde toplum için değer ifade eden, istenileni yaratma, duyurma, ulaştırma gibi faaliyetleri yaparken güçlü müşteri ilişkileri geliştirme sürecidir diyebiliriz.

Pazarlama, müşteri gözündeki değer kavramını oluşturmakta, bunu müşterilere sunarken iyi ilişkiler geliştirip her iki tarafında faydalanmasını sağlamaktadır.

Bir ayakkabı firmasının üreteceği model için piyasa araştırması yapması, malzeme seçimi, üretimi, medya araçlarına reklam vermesi, pazar yeri bulması, müşteri hizmetleri sağlaması hatta satış danışmanı yetiştirmesi ve ürünü satışa sunması, satması ve satış sonrası destek vermesi bir pazarlama örneğidir. Bu bir süreç ve çok boyutlu çalışmadır. Üretimden önce başlar, satıştan sonra da devam eder.

Pazarlama ana 4 etmen üzerine kuruludur. Bunlar pazarlamanın 4 P si olarak bilinir.

 

  • Ürün (Product)
  • Fiyat (Price)
  • Dağıtım (Place)
  • Tutundurma (Promotion)

Pazarlamanın 4 karması her zaman birbirleri ile etkileşim halindedirler.

Mamul Karması

Bir işletmenin satışa sunduğu tüm mallar ve hizmetler mamul karmasını oluştururlar. İyi bir pazarlama yöneticisi olabilmek için mamullerin ne olduğunun ve müşteri ihtiyaçlarının ve beklentilerinin tüm netliğiyle bilinmesi gerekir. Aynı şekilde piyasada talep edilen ürünlerin uygun bir şekilde tüketiciye sunulması gerekir. Bakkallarda birkaç çeşit ürün tüketiciye sunulurken büyük şirketlerde yüzlerce ürün aynı anda tüketiciye sunulur.

Firmalar farklı kitlelere ulaşarak farklı mamuller geliştirerek veya mamullerin sunumlarını geliştirerek büyürler. Her mamulün pazardaki durumunun uğradığı değişiklik, belli bir hayat seyri vardır. Ürün piyasaya girdiği anda 4 aşamadan geçer:

Sunuş Dönemi → Büyüme Dönemi → Olgunluk Dönemi → Gerileme Dönemi

Fiyat Karması

Fiyatlandırmanın temel amacı kardır. Ürüne biçilen fiyat talebi geniş ölçüde etkiler. Buna bağlı olarak rekabeti ve pazar payını da etkileyecektir. Yani fiyatlandırmanın hedefleri genel olarak karlılık, satışı artırma ve imaj yaratmadır.

Fiyatlandırma yapılırken göz önünde bulundurulan 3 ana kriter vardır:

  • Maliyete yönelik fiyatlandırma
  • Talebi (alıcıyı) temel alan fiyatlandırma
  • Rekâbete yönelik fiyatlandırma 

Dağıtım

Ürünün üretilip fiyatlandırılmasından sonra artık bunların tüketicilere ulaştırılması gerekir. Buna dağıtım denir. Dağıtım fiyat belirlemede son aşamadır. Firmanın koyduğu fiyatın üzerine dağıtıcı da istediği oranı koyar ve ürünün fiyatı belirlenir.

Dağıtımın uygulanabilmesi için öncelikle dağıtım kanalının yani malın üreticiden tüketiciye ulaşana kadar izlediği yolun seçilmesi gerekir. Direkt ve endirekt olarak iki şekilde açıklanabilir.

Direkt dağıtımda mal üreticiden tüketiciye aracısız ulaşır. Endirekt dağıtımda ise üretici ile tüketici arasında çeşitli bağımsız aracılar vardır.

 

Fiziksel Dağıtım

Dağıtım kanalı seçildikten sonra sıra mamulün bu kanallardan tüketiciye iletilmesidir. Fiziksel Dağıtım; mamullerin üretim aşamasından geçtikten sonra tüketiciye teslimine kadar yapılan faaliyetlerdir. Sipariş alma, yükleme ve boşaltma, depolama, taşıma, stok planlama, müşteri hizmeti gibi. 

Tutundurma 

Diğer pazarlama karmaların planlanması ve uygulanması sürecidir. Ürünleri, fikirleri, kavramları kabul etmeleri konusunda başkalarını ikna etmektir. Fiyat dışı rekabet aracıdır. Mamul piyasaya sunulduktan sonra en önemli olay tüketicinin alışının devamını sağlayabilmektir. 

Pazarlama dünyasında tüketici davranışları üzerine yoğunlaşan AIDA modeli geliştirilmiştir. Tüketicilerin belirlenmiş davranışları göstermelerini sağlamak için kullanılmıştır.

 

Bu modele göre tüketici davranışları tek bir aşama ile etki altına alınamaz. Bunun için birden fazla aşamanın takip edilmesi gerekir. Bu aşamalar;

  • Dikkat çekme
  • İlgi uyandırma
  • İstek uyandırma
  • Harekete geçirme

Çeşitli tutundurma metotları vardır.

  • Kişisel satış
  • Reklam
  • Halkla ilişkiler
  • Satış geliştirme
  • Doğrudan pazarlama

İşletmeler kendilerine uygun metotları seçebilir ve uygulayabilirler.

Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle, hoşça kalın.