Robotların Dünyası

Herkese merhaba,

Son zamanlarda robotlar hakkında denilen şeylerin ne kadarına katılıyorsunuz? Sizce robotlar bir gün dünyaya hükmedebilir mi? Bu efsane ciddi anlamda gerçekleşecek kadar önemli bir mevzu mu?

Önce robot nedir ondan bahsedelim. Kendisi için belirlenmiş hareketleri yapmaya eğilimli, tekrar tekrar programlanabilen kontrollü mekanik makinelere “robot” ismi verilir. Fikir olarak robot, 3000 sene öncesinde Homeros tarafından İlyada eserinde ele alınmıştır. Aynı şekilde Jason ve Argonotlar isimli Eski Yunan efsanesinde de, Girit adasını korumak için programlanmış bir dev bronz nöbetçinin de bahsi geçer. O zaman çevremizde gördüğümüz her makine robot mudur? Her an elimizde olan telefon, temizlik için olmazsa olmazlardan biri olan elektrikli süpürgeniz, buzdolabınız… Bunlara robot diyebilir miyiz? Hayır, diyemeyiz. Bir mekanizmanın robot olarak adlandırılabilmesi için belli kriterler mevcuttur. Ben de sizlere en temel 4 kısmını açıklayacağım.

Round Robot Vacuum

Robotların, çevredeki verileri algılayabilmesi için gerekli sensörler (alıcılar), algıladığı verileri toplayıp kontrolü sağlaması için elektronik devreler, robotun amaca uygunluğu ve gerçekleştirmesi gereken olayları sağlayabilmesi için robota yüklenecek program ve gerekli hareketleri gerçekleştirebilmek için mekanik bir düzenek gereklidir. O zaman elektrikli süpürgenin robota dönüşmesi için şartlardan biri mobilyaların yerini algılayıp çarpmamasını sağlamak olur. Yani sadece hareket etmesi yeterli olmaz. Bu yüzden sanal olarak öğrenme yeteneğine sahip olabilmeli ki bu da bir çeşit yapay zeka ile olur.

Bu şartlar bilinmediğinde genelde makine ile robot arasındaki fark net bir şekilde olmayabilir. CNC makinesini düşünelim mesela. Bazen robot olarak tanımlanabilir. Ama endüstriyel bir robot kol her zaman robot olarak karşımıza çıkar.

                    
Robot olayı zihnimize yerleştiyse şimdi robotik kavramına giriş yapalım. Robotların tasarımı, üretimi ve verimliliği üzerinde çalışan bilim dalına robotik ismi verilir. Bu isim ilk kez Isaac Asimov tarafından kullanılmıştır. Eğer “iRobot” isimli filmi izlemişseniz orada geçen “Robotiğin Üç Yasası” da Isaac Asimov tarafından tanımlanmıştır.

 

KULLANIM ALANLARINA GÖRE ROBOTLAR

  • Endüstriyel Robotlar: Sıklıkla fabrikaların montaj, kaynak, paketleme ve paletleme gibi bölümlerinde kullanılırlar. En çok bilineni, 6-eksenli artiküle tip robot kollarıdır. Bu robotların hareketleri hassastır ve uzun ömürlü olurlar.
  • Ev Tipi Robotlar: Çoğunlukla ev ortamında temizlik amaçlı kullanılan robotlar bu kategoriye girmektedir. 
  • Eğlence ve Yarış Robotları: Çizgi izleyen, engelden kaçan, sumo robotların yanı sıra paletli robotlar, örümcek robotlar, drone gibi hobi robot türleri örnek verilebilir.

Basit de olsa bir robot yapmak kolay bir iş değildir. Robot yapabilmek için elektronik, yazılım ve konularına hakim olmak ya da birinden yardım almak gerekir. Eğer robotikle ilgileniyorsanız ve bir proje yapmak istiyorsanız başta ışığa yönelen ya da engel algılayan robot yapmak güzel bir başlangıç olur.

Bütün bunlardan sonra her istediğimizi yapan, masum görünen robotlar size ürkütücü geldi mi?! Aslında yaptığımız her şey kendi elimizde. Bir şeyi iyi de yapabiliriz kötüye de dönüştürebiliriz. 100 yıl önce yaşayan birine telefonu anlatsak, ileride böyle bir alet çıkacak desek önce deli misin işin yok mu derdi, belki sonra da aklına gelen zararlarını sıralayacak olurdu. Bilmediğimiz bir şey hakkında yorum yapmak kolaydır. Önemli olan değişime ayak uydurup onu nasıl daha iyi hale getiririm kısmını düşünebilmektir. Zaman değişiyor, insanlık da olduğu yerde saymıyor. Yapılan her şey hem iyi hem de kötü sonuçlar doğurur ki yanlışlar görülebilsin. O yüzden robotlara da tek bir açıdan bakıp kötü düşünmek yerine biraz da iyi noktalarına odaklanıp daha da güzelini ve işimize yarayanı yapmak kendi elimizde.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere.