Standardizasyon

Merhabalar,

Bir ürünün belirli ölçülere, yasa ve kullanıma uygun olarak yapılarak örnek alınabilen haline “standart” adı verilir. O ürünün gerçek değerini ortaya çıkaran özelliklerden oluşur. Standardizasyon(standartlaşma) ise standartlaştırılacak mal ya da hizmetin temel ölçü ve niteliklerinin belirlenerek, önceden belirlenen sınır ya da ölçülere göre bir örnek haline getirilmesidir. Renk, tat, görünüş, boyut gibi özellikler standartlaşmada dikkate alınan ögelerdir. Bir çeşit sadeleştirme süreci de denilebilir.

Örneğin bir cıvatayı gözünüzün önüne getirin. Cıvatanın üretimi seri üretim şeklindedir. Çünkü her cıvata birbirinin aynısıdır yani belli bir standarda oturtulmuştur. Boyutu, çapı, kullanılan malzeme, üretim tipi cıvata türlerine göre değişir ama o tür içinde yer alan cıvatalar aynı özelliktedir. Yediğimiz ekmeğin bir standardı vardır. Gramajı, içine konulan maddeler genel olarak aynıdır. Genel olarak diyorum çünkü ekmek türlerine göre değişkenlik gösterir. Yani türler de kendi içinde standart bir durum sergiler. 

Kapı boyutlarını ele alalım. Normal kapı boyutlarının belli bir standardı vardır. Eskişehir’den aldığınız bir kapı Muğla’daki evinize uyar değil mi? Ya da su tesisatı için alınan bir PVC, bütün ülkelerde aynı boyut ve özellikte üretilir.

Standartlaşmanın Yararları Nelerdir?

  • Üretimin belli bir plan ve program dahilinde yapılmasını sağlar. Bu da bütün işletme faaliyetlerini standart hale getirir. Bir nevi monotonluk anlamına da gelir. Çünkü her gün aynı işleri, belirlenen kurallara göre yapmak bunu gerektirir.  
  • Tüketicinin can ve mal güvenliğini sağlar, tüketiciye güven verir. Aynı zamanda tüketicinin bilinçlenmesine de yol açar. Bildiğimiz bir ürünü kullanmak genelde seçimlerimizi etkiler değil mi?
  • Seçim yapmak kolaylaşır. Bir ürünün her rengi aynıysa direk bir seçim hakkımız bulunur değil mi? Peki ya birden fazla renk seçeneği karşımıza çıkıyorsa? İşte o zaman işler biraz karışır. Hangisini seçeceğimizi belirlememiz zaman alır. Standart olması bir anlamda zaman tasarrufu sağlar.

  • Taşıma, ambalajlama ve depolamayı kolaylaştırır. Organizasyonu geliştirir. Çünkü her işin kendine göre belirlenen kuralları olmuştur ve bunlar belli alanda uzmanlaşan kişiler tarafından yapılır. 
  • Kaliteli ve fazla miktarda ürün üretilir. Arz ve talebi dengelemeye yardımcı olur.
  • Milli gelire olumlu katkısı vardır.

  • Maliyetleri düşürür. Böylece ucuzluğa yol açar. Örneğin çevrenizde yer alan, standartlaşmış ürünleri düşünün. Standart olması daha fazla üretim yapılasını sağladığı için miktarı fazladır, bu da maliyetinin azalmasını sağlar. Bunlar da ürün ve hizmet çeşitliliğinin azalmasına yol açar.
  • İhracat kolaylığı sağlar. Dış ülkelere ihracat yapacaksınız diyelim. Belli standarttaki ürünleri üretip göndermek mi daha kolay olur yoksa özel üretim ürünler mi? Tabi ki standart ürünleri göndermek. Fabrikada belli bir işleyiş vardır ve sipariş geldiğinde ürünler standarda uygun şekilde üretilerek ihracata hazır hale getirilir. Özel üretim yapmak ise daha fazla zamana ihtiyaç duyulmasına neden olur.
  • Kusurlu olan bir mal kolay bir şekilde tespit edilir ve iade edilme süreci kolaylaşır. Rekabeti geliştirme özelliğine sahiptir.
  • Kalite açısından da çok düşünmeyi gerektirmez. Örneğin standartları biliyoruzdur ve bilmediğimiz bir ürünü standart bir ürünle karşılaştırarak karar verebiliriz. 

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere. Hoşça kalın.