Ürünlerin Gelişim ve Değişimleri 3 – Bulaşık Makinesi

“İçimde uyanan yaratma hevesi sınırsızdı.”

Ben de başladım.. Kendi yarattığım yolda kalıcı olabilmek dileğiyle. Keyifli okumalar.

İlk mekanik bulaşık makinesine ait olan patent, Amerika Birleşik Devletleri’nde 1850 yılında Joel Houghton‘a verilmiştir. Bu patent elle çalıştırılan ahşap bir makineyi tarif eder. Diğer yandan Houghton buna “ bulaşıkları yıkayacak mekanik aygıt” ismini vermiştir.  Makine, kullanıcısının bir eli ile makinenin kolunu çevirirken diğer eli ile bulaşıkların üzerine su sırpması yöntemi ile çalışmaktaydı. Houghton’ın makinesine büyük ölçüde benzeyen bir diğer patent ise 1865 yılında L.A. Alexander‘a verildi.

El ile çalıştırılan ve önceki örneklerine göre daha sağlam olan ilk bulaşık makinesinin patenti ise 1886 yılında Josephine Cochrane‘a verildi ve makine, 1893 yılında Chicago World’s Fuarı’nda sergilendi. Bu makine bulaşıkları içeren bölmeler büyük bakır bir haznenin içinde yüzen bir tekerleğin merkezine sabitlenmişler. Cochrane zengin birisiydi ve bulaşıkları hiçbir zaman kendisi yıkamazdı. Söylentilere göre Cochrane’ın bulaşık makinesini icat etmesinin ardındaki hikaye, hizmetçilerinin porselenleri temizlerken onlara zarar vermesidir.

Bu aygıt mucitlerin hayal gücünü kışkırtır ve artık 1900 yılına gelindiğinde 100 kadar bulaşık makinesi lisansı mevcuttur. Ama o yıllarda çok az evde sıcak su olduğundan bu makine pek ilgi görmez. 1910 yılına doğru ABD’de Walker kardeşler haznedeki suyun çevrimini sağlayan ilk mekanik bulaşık makinesini ortaya koyarlar. 1912 yılında elektrikli bir motor ve suyun doğrudan hazneye ulaşmasını sağlayan bir boru eklemek suretiyle aygıtlarını daha da geliştirirler. Bu ilk elektrikli bulaşık makinesidir. Ancak uygun deterjan olmadığından bulaşık düzgün bir şekilde yıkanamaz. Thomson cihazının Ev Aletleri Salonu’nda sergilenmesi için 1924 yılını beklemek gerekecektir. Motorla çalıştırılan helikopter pervanesine benzer bir kol suyu bulaşığın üzerine püskürtür. Su püskürtme sistemiyle bu aygıt hali hazırdaki bulaşık makinelerinin teknolojisinin öncüsüdür. Bununla birlikte burada da, bulaşık iyi yıkanmamıştır çünkü kristal sodyum karbonat, sabun parçaları kullanılmaktadır. Daha uygun bir deterjan olan kalgonitin bulunması 1932 yılına denk düşer. 

İngiltere’de William Howard Livens, evde kullanmaya uygun küçük bir bulaşık makinesini 1924 yılında icat etti. Üretilen ilk modern bulaşık makinesi olma özelliğine sahip olan bu alet, günümüzde kullanılan bulaşık makinelerinin de atasıdır. Makinenin önünde bir kapak, içerisinde ise kirli bulaşıkların yerleştirildiği raflar ve dönen bir su fışkırtma mekanizması yer alıyordu. 1940 yılında ise makineye içerisindeki bulaşıkları kurulamayı sağlayan bazı elementler bile eklenmişti. Bu bulaşık makinesinin icat edildiği yıllarda aynı zamanda evlerde kalıcı borulama ve su sistemleri de yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştı.

1940 yılında ABD’de ortaya konan ve tam bir yıkama sağlayan otomatik bulaşık makinesi ancak 1960’lara doğru Avrupa’ya ihraç edilir. Daha sonraki yıllarda da, bulaşık makinelerinin kap kacak kapasitesi ve güvenilirliği sürekli gelişecektir. Sonuçta, 1970’li yılların sonlarında, tam donanımlı mutfaklarda ankastre bulaşık makineleri gündeme gelir. 1990’lı yıllardaki elektronik süreci dönüm noktası olacaktır; artık üreticiler bulaşık makinelerinde kristaller için hassas yıkama, turbo kurutma gibi seçenekler sunmaya başlarlar. Su ve elektrik tüketimi de azalır. Bu alandaki en son yenilik ise 2000 yılından itibaren ortaya konan “fuzzy logic” cihazlarıdır. Günümüzde yaygın olarak kullanılan bu makineler bulaşığın miktarına ve kirlilik oranına göre en uygun programı otomatik olarak belirliyorlar.

1886-Bakır haznede elle döndürülen bir tekerleğe sahip olan Josephine Coltrane’ın makinesi 1893 yılında Şikago’daki uluslararası fuarda ilk ödülü kazandı.

1921-Walker kardeşlerin ortaya koyduğu elektrikli bulaşık makineleri gelişiyor. Thomson makinesi 1924 yılında uluslararası sergide yer bulacaktır

.1957-Bu fütürist fotoğraf ultrasonla çalışan ankastre bulaşık makinesiyle donanmış mutfakları muştuluyor.