Vaka Analizi

Herkese Merhaba,

İlk yazımda problemler açısından oldukça önemli bir yere sahip vaka analizi konusunu sizlerle paylaşmak istiyorum. Vaka analizi nedir, nasıl yapılır? Hayatın hangi alanında karşımıza çıkar ve ne gibi yararlar sağlar? 

 

Bunları öğrenmek için öncelikle vaka teriminin anlamını ele alalım. Vaka, gerçek veya kuramsal iş durumunu temel alan ve veriler içeren çalışmalara verilen isimdir. Vaka analizi ise vakanın mevcut duruma uyarlanıp çözüm önerileri üretilmesi ve uygulama planının eyleme aktarılmasıdır.Hayatımızın her döneminde bir vaka örneğiyle karşılaşırız ve bunun için çözümler üretmeye çalışırız. Vaka çözümleri sadece tek bir çözümden oluşmaz ve her zaman kesin bir yargı içermez. Uygulanabilir olduğu sürece birçok farklı yoldan çözüme ulaşılabilir. Örneğin bir şirkette bir sorun ortaya çıktı ve bunu iki farklı yönetici de ayrı yollardan çözmek istiyor. Şirket için hangi yöntem seçilir derseniz, genellikle koşulların iyileşmesini sağlayacak ve daha kolay uygulanabilecek çözüm kabul edilir. Çünkü buradaki amaç optimal çözümü bulmak değil en uygulanabilir çözümü bulmaktır.

                    

Peki ben vaka analizini günlük hayatıma nasıl uygulayacağım diye düşünebilirsiniz. Bunu bir örnekle size açıklamak istiyorum. Örneğin kendinize bir iş arıyorsunuz ama karşınızda birden çok seçenek var ve hangisini seçeceğinize karar veremiyorsunuz. Tam da bu noktada küçük bir vaka analizi işinizi kolaylaştırır. Öncelikle sorun tanımlanır çünkü sorun doğru bir şekilde anlaşılmadığı sürece sonuca gidilemez. Tanımlamadan sonra bu sorunu etkileyen faktörlerin ne olduğuna karar verilir. Yani iş seçerken neden zorluk yaşadığınızı bu aşamada nedenleriyle birlikte sıralarsınız. Bu aşama da tamamlanınca bir çözüm yaklaşımı belirlenir. Örneğin ilgi duyduğunuz alanlara öncelik vererek işleri elemeye çalışırsınız ya da karakterinize uygun olmayan çalışma koşullarını listenizden çıkarırsınız. Daha sonra alternatif çözüm önerileri düşünülür, hangi çözüm neden seçildi, bunun yerine başka bir alternatif öneriler sunulabilir mi gibi sorularla daha uygulanabilir şeyler bulunabilir. En son aşamada da uygulanacak sonuca karar verilir. Firmalarda uygulanan vaka analizlerine Domino’s örnek verilebilir.

Domino’s Pizza’nın işleri 2008 yılında çok iyi değildi, kar oranı düşüktü. Bu durumun sebebi firmanın sadece ürün odaklı olmasıydı. Durum böyle olunca pizzalar müşteriye geç ve soğuk teslim ediliyordu. 2010 yılında J. Patrick Doyle CEO olarak atandı ve birkaç değişikliğe gitti. Bunlar; firmanın sunmak istediği ama sadece lafta kalan değerleri eyleme geçirmek ve müşterilere yeni değerler sunmasıydı. Sorunun kaynağına inerek pizza hazırlama metotlarını değiştirdiler, daha iyi lezzet anlayışıyla yeni şefler alındı ve menülerde değişikliğe gidildi. Hızlı teslimat için de 30 dakika koşulu konuldu. Müşterilerle daha samimi ilişkiler kuruldu, siparişler daha kolay ve hızlı verilmeye başlandı. Bu da Domino’s ‘un başarısını artırdı ve rakiplerine karşı avantaj sağlamış oldu.

Vaka analizinin amacı ortaya çıkan sorunlar için mantıklı bir yapı oluşturarak problem çözme yeteneğini artırmaktır. Vaka analizi;

  • Kişisel ve akademik yönden gelişime katkıda bulunur.
  • Sektör, firma ya da problem hangi alandaysa orayı tanıma fırsatı sunar.
  • Takım çalışması, stres, zaman yönetimi gibi konularda gelişimi sağlar.
  • Kişi bu analizle eksik yönlerini görür ve teorideki bilgilerini pratiğe aktararak kendi özelliklerinin farkına varır. Bu yüzden üniversite öğrencilerinin iş hayatına atılmadan önce bilmesi gereken terimlerden birisidir. Staj ve işe başlamadan hatta mülakata gitmeden önce vaka analizi çalışmalarını incelemek ya da bu tür çalışmalara katılmak konuyu bilmeyen kişilere göre bir adım ileride olmanızı sağlar ve kendinize yeni şeyler katmış olursunuz.

Endüstri Mühendisliği Toplulukları Birliği her yıl öğrencilerin katıldığı vaka analizi yarışmaları düzenleyerek öğrencilere kendini geliştirme olanağı sağlıyor. Ayrıca yine bazı üniversiteler de kendi vaka analizi yarışmalarını yaparak hem eğlenmeyi hem de öğretmeyi amaçlıyor. Örneğin geçen aylarda kendi üniversitemizde yaptığımız vaka analizlerine katıldım. Öncesinde kısa bilgiler verildi ve daha sonra gelen firmalar kendi getirdiği vakayı öğrencilere çözdürmeye çalıştı. Herkes takım halindeydi ve değişik çözüm önerileri geldi. Gerçekten güzel bir deneyim olmuştu. Bu tür etkinliklere katılmanızı tavsiye ederim. Bu önerileri uygularsanız karşınıza çıkan sorunları daha kısa sürede tespit edip problem çözme yeteneğinizi geliştirebilirsiniz.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere. Hoşçakalın.