Yalın üretim Serisi-5S, Poka Yoke

►Herkese Merhaba,

Bu yazımda endüstri mühendisliğinin en önemli üretim tekniği olan yalın üretim serisinin ikinci adımı olan 5S ve Poke Yoke’yi  anlattım.

►5S:

-Yalın üretimle ilgilenen herkesin bilmesi gereken en etkili uygulamadır. 5S kaba bir tabirle temizlik, düzen gibi anlamlara gelir fakat bundan daha fazlasıdır. 5S kuruluşlarda kontrolün sağlanması çalışanların malzeme araç gereç aramayla vakit kaybetmemeleri, stoğu düzenlemeleri, iş kazalarının önlenmesi ve fabrika alanının etkin kullanılması için son derece önemli ve gerekli bir yöntemdir. 5S geneldir, tüm sektörlerde, tüm çalışma alanlarında kullanılır. Toyota üretim sisteminin en önemli prensibi israfı önlemektir ve 5S israfı engellemek üzere kurulmuştur.  Süreçteki israf problemlerini ortaya çıkarmaya yardımcı ve kaizen yapmamızı sağlayan bir yöntemdir.

1-Seiri=ayıklama

2-Seiton=düzen

3-Seiso=temizlik

4-Seiketsu=standartlaştırma

5-shitsuke=disiplin

1-Seiri(ayıklama):

-O iş için gerekli olmayan tüm malzemeler(çalışma alanında istenmeyen makine, aparat, ekipman, yedek parça, hammadde, döküman vs.) şeylerin ortadan kaldırılması ve yerinin tespitinin yapıldığı adımdır.

2-Seiton(düzenleme):

-O iş için gerekli olan ekipman, demirbaş vb. malzemenin kullanılması ve kullanılmasını kolaylaştırmak amacıyla yapılan düzenleme işlemidir. Amaç gerekli olan malzemeye 30 saniye içinde ulaşabilmektir.

3-Seiso(temizlik):

-Çalışma alanının her türlü kirden tozdan arındırılıp temizlenmesidir.

4-Seiketsu(standartlaşma)=

-Temiz ve düzenli olmak alışkanlık haline getirilmelidir. Yapılan düzenlemelerin sürekliliğini hedefleyen standartlar ve prosedür oluşturulmalıdır. Herkesin prosedüre uymasını sağlayacak kontrol mekanizması kurulmalıdır.

5-Shitsuke(sürdürme ve geliştirme)=

-Prosedüre uygunluk ve elde edilen sonuçlar ölçülmeli, tanıma ve takdir uygulamaya alınmalıdır.

Diğer yalın üretim tekniği olan poka yoke den bahsedeceğim:

►POKA YOKE:

-Poka Yoke, 1986 yılında Shiego Shingo tarafından yazılan sıfır kontrol sistemi adlı eserinde bahsetmiştir.

-Poka, dikkatsizlik, dalgınlık, Yoke ise elimine edilmesi anlamına gelir. Poka Yoke, insan faktörlerinden kaynaklanan durumlara karşı, hata yapmayı önleyici yardım araç ve stratejileri kullanarak yani daha fazla kontrol elemanına ihtiyaç duymadan, sıfır hatalı üretime ulaşmayı amaçlar.

-Poka Yoke elemanları sonlandırıcı şalterler, ışıklı uyarılar, şablonlar, uyarıcılar, kılavuzlar, sensörler, ayar pimleri vs. donanımdan oluşur. Temel fonksiyonları kapatma, durdurma, kontrol ve uyarıdır. 

►3 çeşit Poka Yoke vardır:

1-Temas Metodu, üretilen şekil, renk ve diğer fiziksel özelliklerine göre ayrışmasıdır.

2-Sabit Değer Metodu, belirli sayılarda hareket yapılmadığı zamanlarda operatörü uyarmaktadır.

3-Hareket Adım Metodu, belirli sıradaki işlemlerin adım adım sırayla yapılıp yapılmadığını kontrol eder.

►Bir sonraki yazımda yine yalım üretim tekniklerinden bahsedeceğim.