Yatırım Parametreleri

Merhabalar, 

Bir miktar paranızın olduğunu varsayalım. Bu paranızı ne şekilde harcarsınız? Alışveriş mi yaparsınız, eğitim için mi harcarsınız? Yoksa daha sonraki dönemlerde lazım olur diye bir ev, arsa gibi yatırım araçlarına mı? Belirli bir kaynağın ya da değerin, gelir sağlamak amacıyla kalıcı bir biçimde kullanılmasına “yatırım” denir.  Yatırım yapmak kolay bir iş değildir. Yatırım yaparken birçok parametrenin göz önüne alınıp değerlendirilmesi gerekir. Yatırım yapılacak malzeme ya da ürünün gelecekte neler getireceğini ön görebilmek için yatırım parametreleri yatırımcıya kolaylık sağlar. Çünkü bu konular düşünülmediği takdirde kar elde edilemez hatta zarara sürüklenme durumu ortaya çıkar. Peki nedir bu parametreler?

  1. Yatırım Tutarı

Yatırım amaçlı yapılan tüm harcamalara yatırım tutarı adı verilir. Peşin ödeme, borç ödemeleri, montaj, ithalat ve gümrükleme giderleri eğitim gibi giderleri kapsar. Yatırım elde edildiği andan itibaren oluştuğu varsayılır. Proje çeşidine göre yatırım ödemelerinin zamanları değişiklik gösterebilir; bazı projelerin ödemesi uzun sürede oluşabilir. Bu tarz yatırımlarda ödeme miktarı ve zamanı bilinmelidir.

  1. Faiz Oranı

Bir yatırımcı düşünün. Üretim yatırımında bulunacak ki istediği tarzda bir üretime başlayabilsin. Bir tezgah alacak piyasadaki fiyatları araştırıyor. İşte yatırımcının böyle bir yatırımdan beklediği faiz oranına “yatırımın minimum faiz oranı” denir. Her yatırımın kendine göre farklı faiz oranları vardır.

  1. Devrelik Gelirler

Yatırımın ekonomik ömrü boyunca her devrede elde edilen gelirlere “devrelik gelir” adı verilir.

Üretilen mamulün devrelik talep miktarına q1, satış fiyatına da p1 denirse 1. devre için devrelik gelir;

Ag,1 = p1.q1  formülü ile bulunur.

  1. Devrelik Giderler

Yatırımın ekonomik ömrü boyunca her devrede yapılan giderlere de “devrelik giderler” denir. Devrelik gelirde alındığı gibi talep miktarına q1, birim maliyete de d1 verildiğinde 1. devre için devrelik gider şu şekilde hesaplanır;

Am,1 = d1.q1                                           

      

  1. Ekonomik Ömür

Bir varlığın kullanıcılar tarafından ekonomik olarak kullanılacağı tahmin edilen süreye “ekonomik ömür” adı verilir. Örneğin üretim yapan bir fabrikada kullanılan bir makinenin belirli bir ekonomik ömrü vardır. Ayrıca bakım masraflarına bakılarak o makineye benzer diğer makinelerin ömürleri de belirlenebilir. Yatırımlar değerlendirilirken ekonomik ömür değeri bilinir ya da tahmin edilmeye çalışılır. Özellikle aşınma ve yıpranma hesaplarının yapılmasında kritik bir göstergedir. Çünkü işletme açısından büyük bir önem arz eder.

  1. Hurda Değer

Bir yatırımın ekonomik ömrünün sona ermesi sonucu o andaki değerine hurda değer denir. Yani kullanılmış malın satılması ile elde edilecek olan fiyattır, satış değerini temsil eder. Hurda değer piyasa şartlarına göre belirlenir, belli bir formülü ya da standardı yoktur. Nakit girişi olarak kabul edilir. Bir firmada alınan makineyi düşünürsek; kullanım ömrü 5 yıl olsun. 5 yıl sonrasında eğer o makineyi satabiliyorsanız bu değere hurda değer adı verilir. Bir yatırımın sahip olduğu parametreler bu şekildedir. Yatırım için her parametre gerekli mi diye soracak olursanız şunu söyleyebilirim; genelde sahip olunan kısıtlar böyledir. Ama sahip olunan bir makinenin ekonomik ömrü sona erdiğinde hurda değeri 0 ise yani bir değeri kalmamışsa bu durumdan kar edilmez anlamına gelir. 

Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle. Hoşça kalın.